آمار کاربران

google plus

آمار

 ادامه ..

«عثمان طه» کیست؟/خطاط مشهور قرآن

اگر نگاهی به قرآن‌های روی طاقچه‌ خانه‌تان بیندازید، به احتمال زیاد روی بیشتر آنها نوشته شده است به خط «عثمان طه»

نام کامل او «أبو مروان عثمان بن عبده بن حسین بن طه الحلبی» است. او در سال ۱۹۳۴ میلادی(۱۳۱۳شمسی) در یکی از روستاهای اطراف شهر حلب، متولد شد. او دارای هفت فرزند است. پدرش شیخ «عبده حسین طه» امام جماعت مسجدوخطیب مسجد و استاد خوشنویسان سوریه است روستایشان بود.

عثمان طه همچنین عضو کمیته داوری مسابقه بین المللی خوشنویسی است که از سوی سازمان جهان اسلام برگزار می شود.

او در سال ۱۳۷۰ میلادی برای وزارت اوقاف سوریه، نخستین مصحف را کتابت کرد. و در سال ۱۳۸۸ میلادی به کشور عربستان سعودی رفت و به عنوان خطاط برگزیده موسسه چاپ قرآن ملک فهد و کاتب مصحف های مدینة النبی ، قرآنی را نگاشت که وجه مشخصه اش اتمام آیه در انتهای صفحه بود.

همچنین در همان سال به عضویت هیات داوری مسابقه بین المللی خط عربی در استانبول در آمد، این مسابقه هر سه سال یک بار برگزار می شود

«عثمان طه الحلبی» مدرک لیسانس رشته «شریعت اسلامی» را دارد و در زمینه زبان عربی، نقاشی و هنرهای اسلامی نیز دوره‌هایی را گذرانده و مطالعات زیادی نیز داشته‌ است.

او اجازه خطاطی و به اصطلاح مدرک این کار را در سال ۱۹۷۳میلادی(۱۳۵۲شمسی) از استاد ترک تبار «حامد الآمدی» دریافت کرد. وی نزد خطاطان سرشناسی همچون محمدعلی مولوی و ابراهیم رفاعی در حلب و محمد بدوی دیرانی در دمشق شاگردی کرد. او نخستین بار در سال ۱۹۷۰ میلادی(۱۳۴۹شمسی) قرآنی را به خط خودش برای وزارت اوقاف و شئونات اسلامی سوریه نوشت.

وی از سال ۱۹۸۸میلادی(۱۳۶۷شمسی) که به عربستان سعودی مهاجرت کرد، در چاپخانه قرآن کریم ملک فهد، در مدینه مشغول به کار است. قرآن دست خط وی، به دلیل ویژگی‌های زیادی که دارد، در حال حاضر پرتیراژترین و سرشناس‌ترین قرآن موجود در سراسر جهان است.

اگر شما با حذف بعضی از علایم مخالف هستید و حرکت اصلاحی را ناخوش می‌دانید پس چرا در قرآن جدید علامت «لا» را از علایم وقف حذف کردید؟

گفت: هر حذفی ممکن است موفق نباشد مثل حذف سکون و درست است که اخیراً از ما خواستند که از علایم وقف، «لا» را حذف کنیم ولی دلیل آن به این جهت بود که به اعتقاد اهل سنت وقف بر جائی که «لا» داشته باشد حرام است و این مساله برای خیلی از مردم مشکل‌ساز شده بود چون ممکن است نفس انسان نکشد و بدین ترتیب مرتکب عمل حرام شود. این دلیل اصلی است گرچه بعضی فکر می‌کنند که دلیل حذف «لا» این است که ما در تلاوت مثلاً «یا ایها الذین امنوا ..» نمی‌توانیم بر «یا» وقف کنیم و نیز نمی‌توانیم بر «ایّها» وقف کنیم و همچنین نمی توانیم بر«الذین» وقف کنیم پس باید همه جای قرآن پر از علامت (لا) باشد که ممکن نیست. البته من این دلیل را بیشتر می‌پسندم.

خط مرحوم نیریزی زیبا است اما نظم دقیق ندارد

سپس خط مرحوم نیریزی را به ایشان نشان دادم و توضیحات لازم را در مورد این خط و ویرایش کامپیوتری  و.. به ایشان دادم

نظرشان این بود: خط زیبائی است و خصوصاً که خطاط آن قدیمی است ارزش دیگری پیدا می‌کند اما شما با یک نگاه به صفحه،  متوجه می‌شوید که خالی از نظم دقیق است و این مساله به یکنواختی ظاهری آن لطمه می‌زند و من از خط نسخ ایرانی خط استاد موحّد را بیشتر می‌پسندم. اگر باز خوب دقت کنید متوجه می‌شوید که از شیوه غیر متداول برای نوشتن همزه مکسور استفاده کرده است مثلاًً در کلمه (الخائضین) قاعده مشهور این است که کسره زیر حرف نوشته شود نه زیر همزه. البته خود این، برای خودش یک سبک است.

بعد از آن کتاب دعای کمیل حضرت علی(ع) را که همراه با ترجمه با خط نستعلیق آقای فلسفی به تحریر در آمد بود به ایشان نشان دادم. استاد کار را پسندید و تقریباً تمام صفحات را به دقت نگاه کرد و خط نستعلیق متن عربی و متن فارسی و حاشیه‌ها و تذهیب را به دقت نگاه می‌کرد سپس خط نستعلیق آقای سلحشور را به ایشان نشان دادم که مناجات امام علی(ع) را کامل با ترجمه و تذهیب زیبا نوشته بودند و کتابی با کیفیت بالا در چاپ و نظم رنگ‌ها در آمده بود.

خیره شدن شیخ به خط آقای سلحشور کاتب نهج‌البلاغه

استاد عثمان طه به محض اینکه خط آقای سلحشور را دیدند به شکل عجیبی به خط خیره شدند و شدیداً متاثر شدند و گفتند فوق‌العاده زیبا و محکم است. بسیار جذّاب است ایشان از نظر من شاگرد خوبی برای عُماد الحسن بشمار می‌رود.

سپس اضافه کرد: که خط زیبا واقعاً فضل الهی است و اگر بگویم خط آقای سلحشور از امیرخانی هم چشم گیر‌تر است شاید گزافه نگفتم.

قرآن با خط نسخ زیباست و کتابت آن با دیگر خطوط فقط در همان کشور مورد استقبال قرار می‌گیرد

سپس نمونه‌ای از صفحات قرآن که با خط نستعلیق توسط آقای امید‌بخش نوشته شده بود به ایشان نشان دادم و گفتم:

ضمن اینکه نظر خودتان را در مورد این خط که خط یک جوان ایرانی است می‌دهید، بفرمائید اگر قرآن کریم را با خط نستعلیق بنویسیم چگونه خواهد بود؟

گفت: آقای امید بخش قوی و زیبا نوشتند خصوصاً که به رسم عثمانی نوشتند و آینده خوبی دارند ولی باید بیشتر دقت کنند و خط خودشان را به خط امیرخانی نزدیک‌تر کنند. اما در مورد این ایده که کُلاً قرآن با خط نستعلیق نوشته شود، باید بگویم که اولاً قبلاً قرآن با خط نستعلیق در ایران نوشته شده و من آن را دیده‌ام اما شما باید ارزیابی کنید که آیا از آن استقبال می‌شود یا نه ؟ من فکر می‌کنم اگر هم استقبال شود فقط در ایران استقبال می‌شود چون قرآن با نسخ، زیباست البته خط نستعلیق خیلی زیباست اما نه برای قرآن، زیرا تشکیله‌ها (حرکات) را نمی‌پذیرد و... الان شما ببینید خط پاکستانی را فقط پاکستانی‌ها می‌پسندند.

تاکنون در عربستان چند قرآن به خط خودتان نوشتید که چاپ شده است؟

 پنج قرآن با خط من چاپ شده است که ۲ قرآن حفص و ۳ قرآن با روایات دیگر شامل ورش، قالون و دوری عن ابی عمرو.

اگر از شما دعوت رسمی بعمل آید  به ایران تشریف می آورید؟

من محدودیت زیادی دارم و ضمن تعهدات من این است که به خارج نروم و سفارشی را نپذیرم،

 قبلاً وقتی من و آقای امیرخانی در استانبول بودیم به من پیشنهاد کرد که نهج‌البلاغه را من با خط نسخ بنویسم و ایشان باخط نستعلیق ترجمه‌اش را بنویسند ولی وقتی از هم جدا شدیم این مساله هم فراموش شد.

 الان که دیر نشده است هم شما هستید وهم آقای امیر خانی!

عثمان طه:  آقای امیرخانی الان باید خیلی پیر شده باشد چون من یادم است که در استانبول همیشه راه رفتن را بر سوارشدن ماشین ترجیح می‌داد و غذا هم کم می‌خورد و شاید وزن ایشان بیشتر از پنجاه کیلو نمی‌شد!

 استاد این صحبت شما حاشیه‌ای است ما در مورد نوشتن نهج‌البلاغه بخط نسخ استاد عثمان طه صحبت می‌کنیم ،می‌خواهید این پیشنهاد را مجدداً از زبان دوست قدیمی‌تان آقای امیرخانی بشنوید؟ ایشان نگاهی به نوه یک ساله‌اش کرد و گفت: می‌دانید اسم این پسر هم عثمان‌طه است؟

شاه میوه : ان شاء الله مثل عثمان طه بار آید.

 استاد! پاسخ بنده را ندادید؟

سپس متوجه احمد (فرزندش) شدم که چند حاشیه زیبا و تذهیب دور قرآن را نزدیک آورد و ضمن اینکه توضیح می‌داد که این کار من است، در لابه‌لای صحبت‌هایش و با صدای آهسته گفت: پدرم الان جواب شما را نخواهد داد زیاد بر این سوال پافشاری نکنید!!

استاد عثمان طه به خاطراتش ادامه داد که آقای امیرخانی تخم مرغ نمی‌خورد و فقط پنیر را دوست می‌داشت و... سپس در مورد حج سوال کرد و مسائل حلق و تقصیر و...

اذان عشاء سرداده شد و استاد عثمان طه گفت: من معذرت می‌خواهم که کُند صحبت می‌کنم.

گفتم: من متوجه شدم که لب پائین شما ورم کرده!

گفت: مدتی پیش از پله افتادم و لبم پاره شد و بیش از ده بخیه خورد. ما نیز برای بهبودی ایشان دعا کردیم و خواستیم که رفع زحمت کنیم.

هنگام خدا حافظی احمد گفت: پدرم در مورد پیشنهاد شما باید با کسی مشورت کند و بعداً جوابش را می‌دهد.../خبرگزاری فارس ۲۵ مهر ۱۳۹۷

***

سال‌هاست با وجود خوشنویسان متبحر ایرانی که به خوبی قرآن کریم را نگارش کرده و می‌کنند، این سوال مطرح است که چرا به قرآن «عثمان طه» خوشنویس معروف سوری بیشتر اهمیت داده می‌شود.

چرا خط عثمان طه انحصاری است؟

انحصار کتاب عثمان طه در کشورهای اسلامی باعث می‌شود این سوال را به وجود بیاورد که مزیت نسبی این خط و کتابت نسبت به سایر خطوط که اتفاقا قدمت بیشتری هم دارند، چیست؟.

پاسخ سوال خود را از «احمد زرنگار» سرپرست معاونت نظارت بر چاپ و نشر قرآن کریم سازمان دارالقرآن، گرفتیم:

«بحث کتابت قرآن بحثی دنباله‌دار و مورد اختلاف بین دانشمندان است. خط عثمان طه به شیوه نسخ عربی است و یک شیوه هم بیشتر ندارد؛ در حالی که خطوط فارسی حتی در نسخ هم انواع مختلفی دارد که سابقه شان هم بیشتر از خط عثمان طه است.

خط عثمان طه حدودا سابقه‌ای ۵۰ ساله دارد؛ اما عمر خط ما به قرن چهارم و حتی قبل‌تر برمی‌گردد که به اسم قیاسی معروف است. اکثر ناشران به شیوه قیاسی (املایی؛ یعنی همان طور که خوانده می‌شود، نوشته شود.) قرآن‌ها چاپ می‌کردند و بعد به دلایل مختلف که بیشتر به خاطر اتحاد و اینکه در جهان اسلام بین شیعه و سنی یک کتابت واحد استفاده شود، بیشتر خط عثمان طه ترویج پیدا کرد.»

البته تاکنون پاسخ‌های مختلفی از جمله رایگان بودن دسترسی ناشران به آن برای چاپ قرآن، به این سؤال داده شده است و در چنین شرایطی بدیهی است که ناشران با روی آوردن به خطی که نیاز نیست هزینه‌ای بابت استفاده از آن بپردازند، ناخواسته به رواج این نوع از کتابت قرآن کریم در کشوری که خود غنی از خوشنویسان متبحر است، دامن می‌زنند.

اما در این میان یکی دیگر از مسائل مطرح درباره این قرآن، ویژگی‌هایی است انحصاری که گفته می‌شود در خط عثمان‌طه استفاده شده است؛ هرچند که با وجود تمام این ویژگی‌ها خواندن این قرآن به علت استفاده از الف کوتاه به جای الف بلند در آن برای فارسی‌زبانان چندان آسان هم نیست.

اما به مدد اهتمام حکومت عربستان سعودی در رواج این نوع نگارش از قرآن، رایگان بودن دسترسی به آن و تبلیغاتی که درباره سادگی این خط می‌شود، قرآن کتابت شده توسط عثمان طه تبدیل به قرآنی مشهور در جهان اسلام شده است.

 «احمد مسجدجامعی» عضو شورای شهر تهران طی سخنانی در اختتامیه مسابقات قرآن دارالقرآن امام‌علی(ع) به خاطره دیدارش با «عثمان طه» گفت:

 در دیداری که با وی داشتم، او به این نکته اذعان کرد که در سال‌های اخیر، ایرانیان در کتابت قرآن کریم از سایر خوشنویسان جهان اسلام پیشی‌ گرفته‌اند و اکنون پایگاه هنر خوشنویسی نه در عثمانی بلکه در ایران است و در سال‌های آینده در تلاوت و تجوید هم در رتبه نخست جهان اسلام خواهند ایستاد.

چندی پیش نیز هیأتی از اساتید بین‌المللی قرآن کریم با حضور در معاونت نظارت بر چاپ و نشر قرآن کریم سازمان دارالقرآن بازدیدی از نحوه نظارت بر چاپ قرآن کریم در جمهوری اسلامی ایران داشتند.

کتابت قرآن درصدراسلام

یکی از سوالاتی که در این بازدید از سوی استادی لبنانی از آقای «احمد حاجی شریف» معاون نظارت بر چاپ و نشر سازمان دارالقرآن‌الکریم پرسیده شد، این بود که

آیا جمهوری اسلامی ایران قرآن «عثمان طه» را که مشهورترین قرآن جهان اسلام است، به عنوان الگو برای چاپ قرآن کریم قرار داده است یا خیر؟

حاجی شریف :قرآن تا قرن سوم هجری با خط کوفی نوشته می‌شد، پس از قرن سوم این روند متحول و قرآن‌ها به خطوط نسخ، نسخ ریحان و نسخ محقق و اغلب به شیوه رسم‌الاملاء (استفاده از الف بلند در کلمه‌ای مانند عالمین) ‌و در کنارش به شیوه رسم‌المصحف (نوشتن همین کلمه به صورت علمین) نوشته ‌می‌شد؛ تا اینکه در سال ۱۳۳۷ هجری قمری، گروهی ۹ نفره در مصر تشکیل شد تا در رابطه با شیوه‌ای واحد در نگارش قرآن کریم با هم به توافق برسند.

تا قبل از توافق صورت گرفته در این گروه ۹ نفره، قرآن کریم به هردو شیوه مذکور نوشته می‌شد، اکثر قرآن‌های نگارش شده بین قرن سوم تا سال ۱۳۳۷ هجری قمری به شیوه رسم‌الاملاء نگارش ‌شده است. اولین قرآنی که بعد از توافق در این گروه ۹ نفره چاپ شد، در چاپخانه‌ای به نام «امیری» حروف‌چینی و بعدها هم این قرآن به نام «‌قرآن امیری» مصر معروف و شناخته شد.

وی از شیخ «خلف‌الحسینی» رئیس قاریان آن زمان کشور مصر به عنوان اولین خوشنویس قرآن به سبک توافقی آن گروه ۹ نفره نام برد و گفت: مصحفی که وی نگارش کرد، تمام خصوصیات قرآن «عثمان طه» را دارد یعنی از نظر کتابت، علامتگذاری، تعداد سطرهای موجود در یک صفحه، ختم صفحه به آیه و رعایت قواعد علم قرائت، پیش از اینکه عثمان‌طه بخواهد نوآوری در این زمینه به خرج دهد، خلف‌الحسینی این کارها را انجام داده بود، وی در زمان ملک فؤاد اول در مصر این قرآن را نوشته است و در سال ۱۳۳۷قمری(۱۲۹۷شمسی) یعنی یک قرن پیش، قرآن او به چاپ رسید در صورتی که عثمان‌ طه در سال ۱۴۰۵قمری(۱۳۶۳شمسی)  قرآنش را نگاشت و پس از چاپ توسط دولت سعودی در تیراژهای بالا، به سراسر جهان اسلام ارسال شد.

حاجی شریف با اشاره به اینکه «علی‌طه» برادر شیعه «عثمان طه» نیز قرآنی نوشته که برخلاف شیوه برادرش در آن از الف‌های بلند استفاده شده و قواعد علم قرائت نیز مانند شیوه عثمان‌طه در آن لحاظ نشده است، گفت: اکنون در ایران قرآن‌ها با استفاده از هر دو شیوه چاپ می‌شود، یعنی هم قرآن‌هایی داریم که به شیوه رسم‌الاملاء به چاپ می‌رسد و هم قرآن‌هایی داریم که شیوه نگارش آنها رسم‌المصحف و استفاده از الف کوتاه است./تسنیم۱۲ بهمن ۱۳۹۳

توضیح مدیریت سایت-پیراسته فر:ازمنابع مختلف استفاده شده که بعضی ازمنابع ذکرشان آمده وامادرهمه آنها اصلاحات لازم انجام گرفته است ویاباحذف واضافی همراه بوده است.





عثمان طه عثمان طه کیست؟ پیراسته فر چراقرآن عثمان طه خطاط قرآن مصاحبه باعثمان طه جایگزین عثمان طه زندگینامه عثمان طه بیوگرافی عثمان طه عثمان طه کشور.
ارسال شده در مورخه : پنجشنبه، 26 مهر ماه، 1397 توسط admin  پرینت

مرتبط باموضوع :

 گوشی موبایل شما مال کدام کشوراست؟کیفیتش؟  [ سه شنبه، 16 آبان ماه، 1391 ] 1603 مشاهده
 چرا"درد"شبها بسراغ آدم می آید؟  [ سه شنبه، 28 خرداد ماه، 1392 ] 1771 مشاهده
 خانواده-نوه های امام خمینی کجایند؟  [ دوشنبه، 21 بهمن ماه، 1392 ] 1859 مشاهده
 مسجدقائمیه رشت نمازگزاران94  [ چهارشنبه، 5 فروردين ماه، 1394 ] 441 مشاهده
 رونق آرايشگاه هاي زنانه و مردانه در ماه  [ دوشنبه، 27 مهر ماه، 1394 ] 536 مشاهده
 
نام شما: [ کاربر جدید ]

نظر:
کد امنیتی
کد امنیتی

  [ بازگشت ]

امتیاز دهی به مطلب

انتخاب ها


 فایل پی دی اف فایل پی دی اف

 گرفتن پرينت از اين مطلب گرفتن پرينت از اين مطلب

 ارسال به دوستان ارسال به دوستان

 گزارش این پست به مدیر سایت گزارش این پست به مدیر سایت

اشتراک گذاري مطلب